Płaskostopie, czyli „pes planus“, powstaje, gdy łuk stopy nie jest w pełni rozwinięty. Zjawisko to obserwujemy z różnych powodów. Płaskostopie może wynikać z podwyższonego lub obniżonego napięcia mięśniowego albo osłabienia mięśni stóp i kostek. Co można zrobić dla dziecka z płaskostopiem? Pozycja i ustawienie stóp u dzieci zwykle nie kształtują się całkowicie do wieku 7-8 lat, dlatego do tego czasu warto stosować ukierunkowane ćwiczenia na płaskostopie, które przynoszą świetne efekty w budowaniu łuku i stabilności stóp oraz kostek u dzieci.
Ćwiczenia na płaskostopie zalecane przez dziecięcych fizjoterapeutów
Oto kilka sposobów walki z płaskostopiem spowodowanym obniżonym napięciem mięśniowym lub osłabieniem mięśni. Oprócz wykonywania bezpiecznych i skutecznych ćwiczeń na płaskostopie w domu, zaleca się wizytę u pediatry lub dziecięcego fizjoterapeuty, aby lepiej zrozumieć, dlaczego łuk stopy jeszcze się nie wykształcił.
1. Równowaga na jednej nodze
Ćwiczenie równowagi stojąc na jednej nodze to świetny sposób na zaangażowanie mniejszych mięśni stopy oraz mięśni wokół kostki, co pomaga budować stabilność i prawidłowy rozwój łuku stopy. Jeśli stanie na jednej nodze jest zbyt trudne, spróbuj położyć przeciwległą stopę na piłce lub stanąć jedną nogą bezpośrednio przed drugą. Gdy stanie na jednej nodze jest zbyt łatwe, połóż na ziemi poduszkę i pozwól dziecku balansować na niej, by powierzchnia była bardziej niestabilna. Dla jeszcze większych wyzwań podczas stania na jednej nodze można poruszać rękami w różne strony, rzucać i łapać piłkę lub sięgać po bańki mydlane, także z pomocą kamieni Montessori do stąpania.
2. Podnoszenie małych przedmiotów palcami u stóp
Pozwól dziecku trenować zbieranie kulek lub małych przedmiotów palcami u stóp. To ćwiczenie skupia się na aktywacji wszystkich mniejszych mięśni stopy, zwanych mięśniami wewnętrznymi. Zacznijcie ćwiczyć na siedząco, a gdy dziecko opanuje tę umiejętność, niech spróbuje robić to na stojąco, ćwicząc równowagę na drugiej nodze.
3. Balansowanie na wąskich powierzchniach
Najlepszym pomocnikiem do treningu równowagi i mięśni wokół łuku i kostek są trójkąty Piklera lub balansujące kłody. Trójkąt posiada wąskie drewniane pręty lub ściankę wspinaczkową z liną, umożliwiającą różne ułożenia stóp z zmiennym obciążeniem. Kłody mają wąską powierzchnię z przeszkodami o różnych kształtach, dzięki czemu podczas chodzenia po kłodzie stopa przyjmuje pozycję, w której widać, jak kostki dziecka się kołyszą, a palce stóp skręcają się/odwijają, by utrzymać równowagę. To wszystko buduje siłę stopy, która wspomaga formowanie łuku stopy. Zamiast trójkąta Piklera lub kłód balansujących można użyć również wałka piankowego, zwiniętego ręcznika lub krawędzi schodka.
4. Chodzenie po nierównych powierzchniach
Dla dzieci, które dopiero co nauczyły się chodzić, typowe jest posiadanie płaskostopia, ponieważ nie używają mięśni stóp do formowania łuku. Dobrym sposobem na rozpoczęcie prawidłowego rozwoju stopy jest chodzenie po nierównych powierzchniach. Oznacza to zabawę na piasku, chodzenie po trawie lub innych różnych powierzchniach na zewnątrz. Możesz też stworzyć trudniejsze powierzchnie wewnątrz domu. Ukryj kilka miękkich zabawek pod piankową matą do ćwiczeń lub rozłóż rząd poduszek na podłodze, by wspólnie ćwiczyć chodzenie.